કંકોતરીથી એટલું પુરવાર થાય છે
નિષ્ફળ બને છે પ્રેમ તો વ્યવહાર થાય છે
ખાણી-પીણીનો માહોલ સોળે કળાએ ખીલ્યો હતો. જેનો જન્મદિવસ હતો એ બાળક તો બાપડું કેક’ કપાયા પછી દસ જ મિનિટમાં થાકી-પાકીને ઊંઘી ગયું હતું, પણ મોટાઓની મહેફિલે હવે જ રંગ પકડયો હતો.
કોઈ સ્ત્રી આટલી બધી સુંદર હોઈ શકે?’ દૂર ખૂણામાં બેસીને દારૂની મજા માણી રહેલા પાંચ-સાત પુરુષોમાંથી અચાનક એક પીધેલા’ પુરુષે નશીલો પ્રશ્ન પૂછી નાખ્યો.
એના સવાલનો છેડો પકડીને બાકીના પુરુષોએ એમની નજરોને વહેતી મૂકી તો એ બધી સાગમટે સૌંદર્યના સરનામા પાસે જઇને અટકી. ત્યાં એક સ્ત્રી ઊભી હતી. સૃષ્ટિના સર્વશકિતમાન શિલ્પીએ શ્રેષ્ઠ સામગ્રી વાપરીને ઘડી હોય એવી બેનમૂન મૂર્તિ. કાયાની તિજૉરીમાં માયાની લખલૂટ સંપત્તિ ઠાંસોઠાંસ ભરીને પૃથ્વી ઉપર અવતરેલી અનુપમ નારી. જેને જૉયા પછી ન પીધેલા પુરુષો પણ લથડિયાં ખાવા માંડે એવી નશીલી મધુશાલા.
એ ચિનાર છે. ઋગ્વેદ રેશમિયાની પત્ની.’ જાણકારે માહિતી પીરસી. રેશમિયો નસીબદાર છે. આ રેશમડીની સાથે ચાર ફેરા ફર્યા પછી મારા બેટાએ રેશમિયા’ અટક ધારણ કરી લાગે છે!’ એક ઇર્ષાળુએ ગરમ-ગરમ નિ:સાસો નાખ્યો. પછી તો બધાએ આ નિ:સાસામાં પોતપોતાના ગજા મુજબનો ફાળો નોંધાવ્યો. મહેફિલના ચારેય ખૂણે લગભગ તમામ પુરુષોની આવી જ દશા હતી.
ત્યાં જ એક અણધારી ઘટના બની ગઈ. ચિનાર એના પતિની સાથે ઊભી હતી. બંનેના હાથોમાં ભોજન માટેની ડિશ હતી. નાનકડી પ્લેટમાં જેટલી જગ્યા હતી એના કરતાં બમણી વાનગીઓ ભરેલી હતી. ત્યાં અચાનક ચિનારના દેહને કોઇનો ધક્કો વાગ્યો. એના હાથમાંની પ્લેટ છલકાઇને લગભગ ઊંધી વળી ગઈ. હાં… હાં… હાં..! સાચવજે જરા…’ બોલતો એનો પતિ ઋગ્વેદ એક હાથે પત્નીના શરીરને આધાર આપી રહ્યો, પણ ત્યાં સુધીમાં જે નુકસાન થવાનું હતું એ તો થઈ જ ચૂકયું હતું.
બાસુંદી, કઢી, પંજાબી શાકમાંથી નીતરતું તેલ અને અથાણું વગેરેએ ચિનારની કિંમતી સાડીના પાલવ ઉપર ભાતભાતનું ચિતરામણ કરી ચૂકયું હતું. મહેફિલના જામેલા રંગમાં ભંગ પડી ગયો પણ ઋગ્વેદે તરત જ મામલો સંભાળી લીધો. તું હાલીશ-ચાલીશ નહીં! જયાં છે ત્યાં જ ઊભી રહેજે, હું હમણાં જ બધું સરખું કરી આપું છું.’ કહીને ઋગ્વેદે પોતાની ડિશ ટેબલ ઉપર મૂકી દીધી.
દોડીને પાણી ભરેલો ગ્લાસ લઈ આવ્યો. ટિશ્યુ પેપર્સ લઈ આવ્યો. પત્નીની સાડીનો ખરડાયેલો પાલવ ભીના ટિશ્યુ પેપરથી લૂછીને સાફ કરી નાખ્યો. થોડું વધારે પાણી વાપરીને ડાઘા કાઢી આપ્યા. પછી નોકર દ્વારા ભોંય ઉપર પડેલી ડિશ અને ખાધસામગ્રી ઉઠાવી લેવડાવી.
વોશબેઝિન પાસે જઇને, સાબુથી પોતાના હાથ ધોયા. પછી બીજી સ્વરછ ડિશમાં નવેસરથી વાનગીઓ ભરીને એ પત્ની પાસે આવ્યો, લે, ડાર્લિંગ! સ્ટાર્ટ અગેઇન!’ એનો પત્નીપ્રેમ જૉઇને હોલ આખો તાળીઓથી ગૂંજી ઊઠયો.
એ ગુંજારવ વરચેથી ધીમા-ધીમા ગણગણાટ જેવો કોઈ જાણકારનો ટહુકો સંભળાયો, બિરચારો! આટલું ઘ્યાન રાખે છે… આટલી સેવા કરે છે… આટલો પ્રેમ બતાવે છે… તો પણ બદલામાં એને શું મળે છે? એની ચિનાર તો કોઈ બીજા પુરુષના પ્રેમમાં છે!!’
જેણે જેણે સાંભળ્યું એ જીવતા માણસ મટીને જડ મૂર્તિ બની ગયા. ઇર્ષા મૃત્યુ પામી. એનું સ્થાન આઘાત, આશ્ચર્ય અને સહાનુભૂતિએ લઈ લીધું. થોડા દિવસ પછી બીજી એક ઘટના બની ગઈ. મિત્રોનું જૂથ પિકનિક માણવા ઊપડયું. પૂનમની રાત હતી. પ્રેમિકાના ચહેરા જેવો પૂર્ણકળાનો ચંદ્ર હતો અને એને જૉઇને ગાંડોતૂર બનેલો દરિયો હતો.
જેમને તરતા આવડતું હતું એ બધા સમુદ્રમાં નહાવા પડયા. સ્ત્રીઓ કાંઠે ઊભી-ઊભી સાગરના ખારા પાણીને એમના ચરણસ્પર્શ વડે મીઠાં બનાવી રહી હતી. ત્યાં અચાનક ભરતીનું એક ધૂઆધાર મોજું ધસી આવ્યું અને સૌંદર્યથી મઢેલા ટોળાને તાણી ગયું.
સ્ત્રીસ્વરોની તીણી ચીસોથી હવા ભેદાઈ ગઈ. જેમને તરતા આવડતું હતું એ પુરુષો પણ હક્કા-બક્કા થઇને જૉતા રહ્યા. એક માત્ર ઋગ્વેદ પાછા વળતા મોજાંઓ વરચે દોડી ગયો.
સદ્ભાગ્યે ડુંગર જેવું દરિયાઈ મોજું નારીવૃંદને ભીની રેતીના હવાલે સોંપીને રવાના થઈ ગયું, બાકી. બીજી સ્ત્રીઓ તો ડૂબી જ ગઈ હોત. ફકત ચિનાર એકલી બચી ગઈ હોત. રૂપનું જળ નીતરતું પોટલું પોતાના હાથોમાં ઊંચકીને બહાર આવતા ઋગ્વેદને જૉઇને કાંઠે ઊભેલા પતિદેવો લજવાઈ ગયા.
એક સ્ત્રીએ તો પૂછી પણ લીધું, તમે તો કે’તા હતા ને કે તમને તરતા નથી આવડતું?’ હા, નથી જ આવડતું.’ ઋગ્વેદની છાતી હાંફી રહી હતી. વજન ગમે તેટલું રૂપાળું હોય તોયે એનો ભાર તો લાગતો જ હોય છે
તો પછી હમણાં તમે દરિયામાં કેમ દોડી ગયેલા?’ ઋગ્વેદની નજર ચિનારના ચહેરા ઉપર હતી.
બંધ આંખે પતિની ભુજાઓમાં સલામતીપૂર્વક ઝૂલી રહેલી ચિનારના રૂપાળા મોં ઉપર રૂપેરી ચાંદની ઢોળાતી હતી એ જૉઇને ઋગ્વેદે જવાબ આપ્યો, કારણ કે મને તરતા ભલે ન આવડે, પણ ડૂબવાનું તો આવડે છે ને? મારી ચિનાર જૉ દરિયામાં ખેંચાઈ જાય, તો પછી મારે જીવતા રહીને શું કામ છે?’ રોમેન્ટિક રાતે ઋગ્વેદનો રોમેન્ટિક ઉત્તર સાંભળીને કોરસમાં ઊભેલાં સ્ત્રી-પુરુષોએ તાળીઓ પાડી.
હથેળીઓમાંથી ફૂટતા આ સામૂહિક ફટાકડાના શોરબકોર વરચે સુરસુરિયા જેવો એક ધીમો, અસ્પષ્ટ અવાજ સંભળાયો, બિરચારો! કેટલું ચાહે છે પત્નીને! પણ પેલી તો બીજા કોઇને પ્રેમ કરે છે! કેવું વિચિત્ર! કેવું દયાજનક? ભરથરી સાચું જ કહી ગયો છે : હું સતત જેના વિચારોમાં મગ્ન હોઉં છું એ પિંગળાને તો મારામાં કશો રસ જ નથી લાગતો!’
એવું પણ ન હતું કે ઋગ્વેદ પૈસાદાર ન હતો. શહેરના પોશ વિસ્તારમાં એની આપકમાઈનો મોટો બંગલો હતો. બે ગાડીઓ હતી. એક પુરુષ તરીકે એ સોહામણો પણ હતો. હા, થોડો જાડો ખરો, પણ કદરૂપો નહીં. ઊંચાઇને કારણે એ વજનદાર હોવા છતાં સ્થૂળ દેખાવમાંથી બચી ગયો હતો.
ભલે એનો ખાનગી વ્યવસાય કે ધંધો ન હોય, પણ એક જાણીતી કંપનીમાં એની નોકરી હતી. સારો પગાર હતો. રોજ સાંજે સાડા પાંચે નોકરીમાંથી છૂટીને ઋગ્વેદ સીધો ધેર જ આવી જતો. હજુ તો બૂટ ઉતાર્યા, ન ઉતાર્યા, ત્યાં જ એ બૂમ મારે, ચિનાર, ડાર્લિંગ! ચા તૈયાર છે?’
હા, કપમાં રેડું એટલી જ વાર છે.’ ચિનાર યંત્રવત્ જવાબ આપતી. ઋગ્વેદ બહારથી લાવેલી વાનગીનું પડીકું ખુલ્લું કરી મૂકતો, આજે સેવખમણી લાવ્યો છું. ખાસ તારા માટે. તને બહુ ભાવે છે ને?’
ચિનાર ફિક્કું હસીને હા પાડતી. પતિએ લાવેલો નાસ્તો એ ચૂપચાપ ડિશમાં કાઢતી. બંને જણા બગીચામાં બાંધેલા હિંચકા ઉપર બેસીને ચા-નાસ્તો માણતા. બધું હવામાં ફરફરતા એકલદોકલ પાંદડાની માફક નિ:શબ્દપણે ચાલ્યા કરતું. પછી થોડું ચાલવા જવાનું. ચૂપચાપ પાછા ફરવાનું. માત્ર વાસણોના ખખડાટ વરચે રાતનું ભોજન લેવાનું.
પછી બેડરૂમમાં બંધ થવાનું. કયારેક સેકસ પણ ખરું પણ બધું જ ચૂપચાપ… યંત્રની જેમ… મૂક-બધીર પતિ-પત્ની બોલ્યાં-ચાલ્યાં વગર સહવાસ માણતા હોય એની જેમ.
અને ઋગ્વેદ ચિનારને હથેળીનો છાંયો કરીને સાચવતો. ચિનાર છાપું ખોલીને બેઠી હોય અને એની આંખો કોઈ નવી ફિલ્મની જાહેરાત ઉપર ચોંટેલી હોય તો પછી પૂછવાનું જ શું? એ સાંજે ઋગ્વેદ ઓફિસેથી વહેલો આવી જાય, ચિનાર, ડાર્લિંગ! ઝટપટ તૈયાર થઈ જા! આપણે સિનેમા જૉવા જવાનું છે.’
રસ્તેથી એમ જ પસાર થઈ રહ્યા હોય અને જૉ ચિનાર કોઈ સ્ટોરમાં લટકતી સાડી જૉઇને અડધી ક્ષણ પૂરતીયે અટકી જાય, તો બાકીની અડધી ક્ષણમાં એ સાડી ખરીદાઈ ચૂકી હોય.
એટલે જ એ બંનેને જાણતા, ઓળખતા અને નજીકનો ઘરોબો હોવાનો દાવો કરતા તમામ સ્ત્રી-પુરુષોમાં ન સમજાતી બાબત આ એક જ હતી : આવા પ્રેમાળ પતિનો પ્રેમ તરછોડીને, એને અંધારામાં રાખીને આ રૂપાળી ચિનાર અન્ય પુરુષના પ્રેમમાં શા કારણે પડી હશે?
એક દિવસ ચિનારના પ્રેમી શકંતે પણ આ જ પ્રશ્ન પૂછી લીધો. જયારે ચિનારનો દેહ એના આલિંગનમાં બદ્ધ હતો, ત્યારે એના નશીલા હોઠોને ચૂમતા એણે પૂછી નાખ્યું, ચિનાર, તારા જેવી યુવાન અને રૂપાળી સ્ત્રી પ્રેમિકા તરીકે મેળવીને હું તો ધન્ય થઈ ગયો છું પણ મને એક વાત સમજાતી નથી. તારો પતિ તમામ ¼ષ્ટિએ મારા કરતાં પણ ચડિયાતો છે છતાં પણ તું એને ચાહતી નથી. શા માટે?’
હા, હું ઋગ્વેદને ચાહતી નથી. હવે પછી ચાહી પણ નહીં શકું. તને ખબર છે? મેં જયારે બે વર્ષ પહેલાં એના ઘરમાં પત્ની તરીકે પગ મૂકેલો ત્યારે મારી આંખોમાં સુખી સંસારનો મોર ટહુકતો હતો અને છાતીમાં પ્રેમની ઢેલ નાચતી હતી પણ ઋગ્વેદે બીજા જ દિવસે સાવ મામૂલી વાતમાં મારી સાથે ગુસ્સો કર્યો, મને સાવ જ ધુત્કારી કાઢી, ધૂળ જેવા ઝઘડામાં એણે મારાં મા-બાપને ગાળો કાઢી. મારો હાથ ઝાલીને, ઘસડીને એણે મને ઘરની બહાર ફેંકી દીધી.
હું રડીને, કાલાવાલા કરીને, જેમતેમ કરતી પાછી ઘરમાં આવી ગઈ. પછી તો એ સુધરી ગયો છે. મને ચાહે છે, સાચવે છે, બધું જ ખરું, પણ હું આજે પણ પતિના હાથે થયેલું મારું અપમાન ભૂલી શકતી નથી!’ આટલું બોલીને ચિનાર રડી પડી.
શીર્ષક પંકિત : અસીમ રાંદેરી
